Görüldüğü gibi hem rakamsal olarak hem de artış hızı olarak ciddiye alınması gereken bir sağlık sorunu olan prostat kanseri hakkında bu yazımızda aklınıza gelebilecek tüm konulara değinmeye çalışacağız. Prostat kanseri nedir, belirtileri nelerdir, tedavisi nasıldır, hangi tedavi yöntemleri vardır ve buna ek olarak merak ettiğiniz tüm konulara cevap vereceğiz. Şimdi prostat kanserini daha detaylı inceleyelim…

Prostat Kanseri Nedir?

Prostatta meydana gelen kansere, prostat kanseri denilmektedir. Prostat işlev olarak erkeklerde spermi besleyen ve taşıyan seminal sıvıyı üretmekle görevli bir bezdir. Girişte de bahsettiğimiz gibi prostat kanseri en yaygın kanser türlerinden biridir. Birçok prostat kanseri yavaş büyüme gösterir ve genel olarak prostat beziyle sınırlı kalır. Bazı prostat kanseri türleri ise agresif ve hızla yayılmaktadır.

Prostat kanserinin prostata sınırlı olduğu durumlarda, tedavi başarısı oldukça yüksektir.

Prostat Kanseri Semptomları (Belirtileri)

Prostat kanserinin erken evrelerinde herhangi bir belirti ya da bulgu görünmeyebilir. Fakat daha ileri evrelerdeki  prostat kanserinde  aşağıdaki belirti ve semptomlar görülebilmektedir;

• İdrar yapmada zorluk
• İdrar akışında zayıflık
• İdrarda kan
• Menide kan
• Kemik ağrısı
• Çaba göstermeden kilo vermek
• Erektik disfonksiyon

Prostat Kanseri Nedenleri

Prostat kanseri konusunda tam olarak neyin sebep olduğu belli değildir. Genel kanı olarak prostattaki hücrelerin DNA’larında meydana gelen değişiklikler nedeniyle prostat kanserinin başladığı bilinmektedir. Meydana gelen değişiklikler nedeniyle prostat hücrelerine normalden daha hızlı büyümeleri ve bölünmeleri talimatları gider ve diğer hücreler  ölürken, anormal hücreler yaşamlarına devam eder.

Anormal hücrelerin çoğalmasıyla , yakınlarındaki dokuyu istila edecek bir tümör oluştururlar. Zaman içerisinde bazı anormal hücreler, vücudun başka bölgelerine de yayılarak metastaz yapabilirler.

Prostat Kanseri Risk Faktörleri Nelerdir

Prostat kanserinin görülme sıklığından bahsetmiştik, aşağıdaki faktörler prostat kanseri olma riskinizi artırmaya neden olabilecek faktörlerdir;

• İleri yaş: Yaşlandıkça prostat kanseri riskimiz artmakta ve en sık 50 yaşından sonra görülmektedir.
• Irk: Nedeni tam olarak belirlenemesede, siyahi insanlar diğer insan ırklarına göre daha fazla prostat kanserine yakalanma riskine sahiptir. Ayrıca siyahilerde agresif veya ilerlemiş prostat kanseri görülme sıklığı da yüksektir.
• Aile Geçmişi: Baba, kardeş gibi kan bağı olan kişilerde prostat kanseri teşhisi var ise sizinde riskiniz artmaktadır. Yine ailenizde meme kanserini arttıran genler (BRCA1 ve BRCA2) varsa prostat kanseri olma riskiniz artış göstermektedir.
• Obezite: Vücut kitle indeksi yüksek olan obez kişilerde, normal kilodaki kişilere göre prostat kanserine yakalanma riski daha yüksek Yine obez kişilerde prostat kanserinin daha agresif ve ilk tedaviden sonra geri gelme(nüks etme) riski de daha yüksek olmaktadır.

Prostat Kanseri Tanısı (Teşhisi)

Prostat kanserini bulmak ve tanısını koymak için birçok test kullanılmaktadır. Bununla beraber prostat kanserinin başka yerlere yayılım gösterip göstermediğini anlamak için de ek testler yapılmaktadır. Buna ek olarak hangi tedavinin en iyi sonucu verdiğini tespit etmek için testler yapılmaktadır.

Birçok kanser türü için biyopsi, kanserin tanısında en kesin yoldur. Biyopsi için doktorlar küçük bir doku örneği alarak labaratuarda test ederler.

Prostat kanserinin teşhisinde birçok test uygulanmaktadır fakat her test her kişi için kullanılmayabilir. Burada doktorun tanı testi için dikkate aldığı bazı faktörler bulunmaktadır.

Erken Aşama Testleri

Prostat kanseri şüphesi var ise daha fazla tanısal testin gerekli olup olmadığına karar vermek  için fiziki muayenin yanı sıra aşağıdaki testlerde yapılmaktadır;

PSA (Prostat Spesifik Antijen) Testi: PSA, prostat dokusu tarafından salınan ve semende daha yüksek seviyelerde bulunan bir proteindir. Prostat kanseri, iyi huylu prostat hipertrofisi (BPH) ya da prostat iltihabı gibi anormal durumlarda  artmaktadır. Biyopsi gerekliliğine karar vermek için PSA değerinin mutlak seviyesi, zaman içerisindeki değişimi ve prostat boyutu gibi kriterler doktorlar tarafından incelenmektedir. Serbest PSA adı verilen belirli bir bileşeni de ölçerler. Standart bir PSA testinde proteinlere bağlı olan ve olmayan toplam PSA ve serbest PSA’nın toplam PSA’ya oranı ölçülür. Bu orana göre de prostata biyopsi gerekip gerekmediğine karar verilir.

Dijital Rektal Muayene (DRE): Çok hassas olmamakla birlikte, doktorun, prostatın anormal kısımlarını bulmak için parmak yardımıyla bölgede yaptığı rektal muayene sonucu olarak prostat kanserini tespit etme durumudur. Hassas olmadığı için erken prostat kanserini tespit edemez.

Biyomarker Testleri: Biyobelirteç olarak isimlendirilen bu madde, kanserli bir kişinin kanında, idrarında ya da vücut dokularında bulunabilmektedir. Tümöre  ya da kansere yanıt olarak vücut tarafından yapılmaktadır. Bu testler bir kişinin yüksek riskli prostat kanseri olma olasılığını tahmin eden 4Kscore ve Prostat Sağlık Endeksi (PHI)’i içermektedir.

Multiparametrik MR: Prostat kanseri şüphesi olan kişilerde tanıyı desteklemek amacıyla kullanılan bir görüntüleme yöntemidir. Kanserli hücre ve dokular, diğer dokulara göre kanlanma ve hücre yoğunluğu gibi bazı özellikler nedeniyle farklı görünebilmektedir. Multiparametrik MR yöntemiyle bunları görüntülemek mümkün olmaktadır. Bunlara ek olarak tümörün prostat kapsülünü aşma durumu ve lenf nodu sıçramaları da tespit edilebilmektedir.

Teşhis Koyma

Bir kişinin prostat kanseri olup olmadığını anlamak için PSA ve DRE gibi test sonuçları anormal geldiyse, bu sonuçları doğrulamak için multiparametrik prostat MR’ı. Bununla birlikte kesin tanı sadece prostat biyopsisi ile konulabilmektedir.

Biyopsi ismi verilen durum, mikroskop altında incelenmek amacıyla cerrahın genel olarak transrektal ultrason yardımıyla prostat dokusundan küçük doku örnekleri alarak yapmış olduğu incelemedir. Çoğu kişide 12-14 arası doku parçası alınır ve  biyopsinin tamamlanması yaklaşık 20-30 dakika kadar tutabilir.

Multiparametrik MR kullanılarak tümörün prostattaki yeri saptanabilirse, özel yazılımlı ultrasonografiler yardımıyla, tümör merkezinden biyopsi örneği alınabilir. Bu işleme hedefe yönelik biyopsi denilir.

Bu işlemler için hastaya o bölge için lokal anestezi uygulanır ve enfeksiyon olmaması için antibiyotik verilir. Ultrason aleti rektuma konulur ve biyopsi iğnesi ile doku alınmak için rektumdan prostat bezine geçilir.

Enfeksiyon ihtimaline karşılık bazı doktorlar, transrektal prostat biyopsisi yerine transperineal prostat biyopsisi kulanmayı tercih ederler.

Tüm bu işlemler sonrasında ise bir patolog alınan doku parçalarını analiz eder ve patoloji raporunu hazırlar.

Prostat Kanseri Evreleri

Prostat kanseri teşhisi konulduktan sonra tedavinin belirlenebilmesi için prostat kanserinin evrelenmesi gerekmektedir. Bu evreleme ise TNM tekniğiyle yapılmaktadır. TNM tekniği İngilizce olarak Tumor (Tümör), Node (Lenf Nodülü) ve Metastasis (Uzak Metastaz) kelimelerinin baş harflerinin alınmasıyla oluşturulmuş bir terimdir. TNM tekniğini biraz daha açmak istersek T harfi ile tümörün boyutu ve yerini ifade eder, N harfi ile kanserli hücrelerin lenf düğümlerine ve lenf sistemine yayılımını ifade eder, M harfi ile kanserli hücrelerin uzak organ ve dokulara yayılımını ifade etmektedir.

Prostat kanserinde evre belirlemek, hangi tedavinin uygulanması ve hastalığın seyrini takip etme açısından son derece önemlidir.

Bu bilgilerden sonra Prostat kanseri lokal yayılma evrelerine bakalım;

Evre 1

Tümörün prostat ile sınırlı olduğu bu evre prostat kanserinin erken evresi sayılır. Rektal muayene ile hissedilemeyecek kadar küçük olabileceği gibi prostat bezinin sadece sağ ve sol tarafında görüntülenerek saptanmış olabilir. Henüz lenf nodlarına sıçrama yada vücudun diğer bölümlerine yayılmışlığı yoktur. Bu evrede PSA değeri yüksek görülmeyebilir.

Evre 2

2.Evre olarak ifade edilen durumda tümör prostat ile sınırlı olmasına rağmen prostatın içine doğru ilerleme kaydetmiştir. Bu evrede hem rektal muayene hemde MR yöntemleri ile tespit edilebilmektedir. Henüz lenf nodlarına sıçrama ya da vücudun diğer yerlerine yayılım görülmemektedir. Prostat kanserinde 2.Evre gleason skoruna göre 3 başlıkta değerlendirilir;

Evre 2a: Tümör tek bir lobun yarısında sınırlıdır. Çoğunlukla, PSA değeri 10-19 aralığındadır. Gleason skoru 6’dan yüksek değildir

Evre 2b: Tümör tek bir lobun yarısından daha fazla yer kaplar. Çoğunlukla, PSA değeri 20’den düşüktür. Gleason skoru 3+4=7’dir.

Evre 2c: Tümör prostatın her iki lobunda da vardır. Çoğunlukla, PSA değeri 20’ den az. Gleason skoru 4+3=7 veya 8’dir.

Bu bölümde Gleason Skoru’ndan bahsettik, ne anlama geliyor hemen öğrenelim;

Gleason Skoru Nedir?

Kanser hücrelerinin çoğalma ve yayılım hızını belirtmek amacıyla kullanılan İngilizce bir terimdir. Bu skorlama ile prostat kanserinin agresifliği saptanmaktadır. Gleason skoru ile kanser evresini karıştırmamak gerekiyor, çünkü prostat kanserinde evre kanserin mevcut durumu için yapılırken, gleason skoru ise kanserin yayılma hızı için kullanılmaktadır. TNM yöntemi ile kanserin evrelemesi tespit edildikten daha sonra hangi hızda ilerleyeceği Gelason skoru ile tespit edilmektedir.

Gleason skoru olarak 1’den 5’e kadar rakamlar kullanılır, yüksek rakamlar kanser hücrelerinin yayılma hızının yüksek olduğunu gösterir, düşük gleason skoru ise yayılma hızının düşük olduğunu ifade eder. Genel olarak 1 ve 2 gleason skoru görülmez, 3,4,5 dereceleri kullanılır. Gleason skorunun belirlenmesinde biyopsi materyalinde en sık tespit edilen iki hücresel paternin agresiflikleri toplanarak elde edilir. Örneğin gleason skoru 6 ise görece düşük seyir ve yayılma hızı iken gleason skoru 10 olduğunda yüksek seyir ve yayılma hızı var denilmektedir. Gleason skorunun değeri doktor tarafından prostat kanserinin evresiyle birlikte değerlendirilir.

Evre 3

Prostat kanserinin bu evresinde tümör prostat kapsülünün ötesine ve sperm kesesi gibi dokulara yayılmış olabilir. Bu evrede de lenf nodlarına sıçrama ya da vücudun diğer bölgelerine yayılım söz konusu değildir. Bu evrede PSA değeri ve Gleason skoru da yükselme göstermektedir.

Evre 3a: Kanser prostat dışına taşmıştır. PSA değeri 20’nin üstündedir. Gleason skoru 8 ve daha yüksektir.

Evre 3b: Kanser prostat bezinin dışındaki dokulara ve meni keselerine yayılmaya başlamıştır ancak lenf nodu tutulumu yoktur. PSA değerinin yüksekliğine bakılmaz. Gleason skoru 8 ve daha üstündedir.

Evre 4

Prostat kanserinin son evresi olan 4.Evre’de tümör prostat dışındaki dokulara, lenf nodlarına ve uzaktaki organlara yayılım göstermiş olabilir. Prostat kanseri uzak organ metastazını çoğunlukla kemik dokuya yapar.

Evre 4a: Kanser çevre dokulara yayılmıştır ve çoğunlukla fiksedir. Kanser yakın lenf düğümlerini tutmuştur. Yakın dokularda yayılımı bulunabilir.

Prostat Kanseri Tedavi Yöntemleri

Prostat kanseri tedavisi için tanı ve teşhis yapıldıktan sonra hastalığa bağlı etkenler(evre, yaygınlık) ve hastanın durumu göz önünde bulundurularak planlama yapılır. Bu tedavi yöntemleri; ameliyat, radyoterapi, hormonterapi şeklinde çeşitli şekilde olabilmektedir.

Günümüzün teknolojisi ve tarama testleri sayesinde prostat kanseri erken evrelerde tespit edilebilmektedir. Henüz çevreye yayılmamış erken evre prostat kanseri tedavisinde en sık tercih edilen yöntem cerrahi tedavi olmaktadır. İhtiyaç halinde hormon terapisi ve radyoterapi ile de desteklenebilmektedir.

Prostat kanseri tedavisi, yukarıda da belirttiğimiz gibi kanserin durumu ve hastanın durumu gibi çeşitli faktörlere bağlı olarak planmakta ve yapılmaktadır, işte bu tedaviler aşağıdaki gibi olmaktadır;

Nanoknife

Nanoknife yöntemi küçük hacimli ve düşük riskli prostat kanserleri tedavisinde tercih edilmektedir. Prostat kanseri tedavisi haricinde bazı karaciğer ve pankreas tümörlerinde de güvenle kullanılabilen bir yöntemdir. Bu yöntemde 3-4 adet özel elektrot ultrason yardımı ile prostattaki tümörün çevresine yerleştirilir ve bu elektrotlar vasıtasıyla çok yüksek dozda (3000 volt – 50 amper) kısa süreli akım uygulanır. Bu uygulama ile tümör hücreleri canlılıklarını yitirir. Bu yöntemin uygulanması dokularda ısı değişikliğine neden olmadığı için sinirlere ve üretraya yakın tömürlerde de güvenle uygulanabilmektedir.

Bu yöntemde sadece prostattaki kanserli hücreler eleminize edildiği için ilerleyen zamanda prostat dokusunun başka bir yerinden kanser gelişme riski bulunmaktadır. Eğer böyle bir durum gelişmesi olursa o zaman cerrahi yada radyoterapi tedavileri tercih edilir. Bu yöntemin amacı cerrahi ya da radyoterapi gibi tedavilerin ertelenmesini sağlamak ve bu tedavilerden olası bazı yan etkilerinin de ertelenmesini sağlamaktır.

Cerrahi Tedavi – Radikal Prostatektomi

Yayılım göstermeyen prostat kanseri hastalarında tercih edilen ve prostatın cerrahi olarak çıkarılması işlemidir. Bu işleme radikal prostatektomi ameliyatı denmektedir. Bu operasyonu geçiren düşük dereceli tümöre sahip hastaların sağ kalım oranları 10 yıllık süreç boyunca %90’nın üzerindedir. Ayrıca prostat çıkarılması sırasında idrar tutmaya yarayan yapılara ve sinirlere zarar verilmemesi oldukça önemlidir.

Robotik Cerrahi – Robotik Prostat Ameliyatı

Robotik cerrahi olarak isimlendirilen kapalı (laparoskopik) ameliyatın “da Vinci” ismi verilen robot ile 3 boyutlu görüntüleme altında gerçekleştirilme işlemidir. Robotik cerrahi isminden ilk olarak ameliyatı bir robotun yapacağı düşünülse de burada operasyonu gerçekleştiren cerrahın ta kendisidir.

Prostat kanseri ameliyatları sonrası en önemli sorunlar ereksiyon kaybı ve idrar tutamama durumlarıdır. Çünkü prostat dokusu bulunduğu yer olarak ereksiyon ve idrar tutmaya yarayan yapılara çok yakındır. Robotik prostat ameliyatında ise amaçlanan prostatın geride kanserli hücre bırakılmayacak şekilde alınması ve sonrasında ise hem cinsel işlevlerin devamının sağlanması hem de idrar tutmayı sağlayan yapılara zarar verilmemesidir.

Prostat kanseri ameliyatlarında açık cerrahi yöntem tercih edildiğinde göbek altından yaklaşık 15 cm’lik bir kesi yapılır ve hem hasta hem de operasyon ekibi için zorluklar vardır. Bunlara ilaveten operasyon sonrasında geç iyileşme, uzun süreli yatış, yara enfeksiyonu ve yara izi gibi sorunlar meydana gelmektedir.

Cerrahi operasyon alanında ise açık ameliyatlarda alan darlığına bağlı olarak yetersiz el hareketi, görüş alanı darlığı gibi nedenlerden dolayı ameliyat sürelerinin uzaması ve komplikasyonların artması ekibe zorluklar çıkartmaktadır.

Robotik cerrahi olarak isimlendirilen yöntemde ise da Vinci adı verilen bir robotun hasta üzerine yerleştirilmesi ve bu robotun kollarının cerrah tarafından yönlendirilmesi ile gerçekleştirilen laparoskopik cerrahi ameliyatıdır.

Robotik cerrahide kullanılan kolların ince yapısı, hareket serbestiyeti, titreşim sönümleyici sistemleri ve gelişmiş görüntüleme yöntemleri ile prostata yakın yapılar çok daha rahat korunabilmektedir. Bunlar sonucunda ameliyat süresi daha kısa sürmekte, daha az kan kaybı yaşanmakta ve komplikasyon ihtimali azalmaktadır.

Robotik prostat ameliyatı sonrasında ise ağrıda azalma, iyileşme süresi kısalığı, cinsel işlev kaybı ve sürekli idrar kaçırmada azalmalar ve diğer sağlık problemlerinin azlığı ile öne çıkmaktadır.

Radyoterapi

Radyoterapi ya da ışın tedavisi olarak bilinen ve prostat kanserinin radyasyon kullanılarak tedavi edildiği yöntemdir. Burada da amaç prostata yakın yapılara en az zararı vermek ve kanserli hücreleri öldürmek ve bölünüp çoğalmasını engellemektir.

Radyoterapi yöntemi lokal bir tedavi yöntemi olmakla birlikte etkisini ve yan etkisini uygulanan yerde göstermektedir. Bu tedavi yönteminin yan etkisi olarak ilerleyen günlerde doz artmasına bağlı olarak kişilere göre değişiklikler göstermesidir. Bu yan etkiler ciltte rahatsızlık ve yorgunluk duyulmasıdır. Ayrıca erektil disfonksiyona (sertleşme bozukluğu) ve idrar tutamama (inkontinansa) neden olabilir. Yine sık idrara çıkma ve idrarda kanama bazı vakalarda görülebilmektedir.

Kemo – Hormono Terapi

İlerlemiş evre prostat kanserinde prostat harici komşu dokulara yayılmış durumlar tespit edilebilir. Bu evrede cerrahi yöntemlerin yetersiz kalması sonucu ilaç tedavileri tercih edilebilir. Prostat dokusunun testesterona duyarlı olması sebebiyle bu aşamada anti-androjen ilaçlar kullanılır ve buna hormon terapisi denir. Eğer bu tedavi sonuç vermez ya da dirençli olursa o zaman kemoterapi tedavisi planlanır. Bu tür tedavi yöntemleri ile prostat kanseri hastalarının yaşam sürelerinin uzatılması amaçlanmaktadır.

Sonuç

Prostat kanseri ve tedavisi konusunda bilgilendirmeyi amaçladığımız bu yazımızda sizlere faydası olmasını arzuladığımız bilgileri sunduk. Doğru bir prostat kanseri tedavisi planması ve operasyonu hakkında bilgi almak için bizlere iletişim adreslerimizden ulaşabilirsiniz…

Prostat Kanseri İle İlgili Sık Sorulan Sorular

Prostat kanserinini belirtileri nelerdir?

Prostat kanserinin ilk dönemlerinde hiçbir belirti yoktur. Sadece kan tahlilinde Prostat Spesifik Antijen(PSA) değerli yüksek olarak bulunur. Hastalığın ilerlediği dönemlerde, idrara çıkma problemleri ve daha ileri safhada da kemiklere sıçramaya bağlı olarak ağrılar oluşur.

Prostat kanseri ne kadar tehlikeli?

Prostat kanseri, ilerleyici bir hastalıktır. İleri dönemlerinde, prostat hücreleri, yaşamsal organlarımıza yayılarak, o organlarda işlev bozukluğuna neden oluşur ve bu durum yaşamla bağdaşmaz.

Prostat kanseri ilk nereye sıçrar?

Prostat kanseri, diğer yumuşak doku kanserlerinden farklı olarak önce lenf dokusuna sonra kemik dokuya yayılır. Genellikle omurları ve kostaları tutar.

Prostat kanseri olan kişinin yaşam süresi ne kadardır?

Prostat kanseri erken dönemde teşhis edilirse etkin tedavisi mümkündür ve yaşamı kısıtlamaz. Prostat dışına yayılan prostat kanserlerinde ise yine etkin bir tedavi ile yaşamı sürdürmek çoğunlukla mümkündür.

Prostat kanseri nereye vurur?

Prostat kanseri ilk olarak bölgesel lenf düğümlerine sonra kemik dokuya yayılır.

Prostat kanseri hangi evrede belirti verir?

Prostat kanseri ileri evrelerde idrara çıkma problemleri ve kemik ağrıları ile belirti verir.

Prostat kanseri olduğu nasıl anlaşılır?

Prostat kanseri tanısı Prostat Spesifik Antijen (PSA)  denilen kan tahlili yüksek olduğunda yapılan prostat iğne biyopsisi ile anlaşılır.

Prostat kanseri tamamen tedavi edilebilir mi?

Prostat kanseri erken evrede, yani hastalık tamamen prostat içindeyken, tam tedavi edilebilir.

Prostat kanseri kaç günde iyileşir?

Erken evre prostat kanserinde çoğunlukla radikal prostatektomi denilen ameliyat yapılır. Bu ameliyat robotik yöntemle yapılırsa bir hafta sonra kişi normal yaşamına döner.

Prostat kanseri hızlı yayılır mı?

Prostat kanseri genelde yaşlı erkek hastalığıdır. Yayılma hızı prostattaki tümör hücrelerinin farklılaşma oranına bağlıdır. Kötü farklılaşmış hücrelere sahip prostat kanserleri daha hızlı yayılır.

PSA değeri kaç olursa tehlikelidir?

PSA değeri yaş ile de değişkenlik gösterir. 50 yaşına kadar 2.5 mg/dl olannormal sınır,  50 yaş sonrasında  4.0 mg/dl kabul edilir.  65 yaş üstü erkeklerde daha yüksek değerler de görülebilir. Prostat iltihaplarının da PSA değerini arttırdığı unutulmamalıdır.

Prostat kanseri son evre kaç yıl yaşar?

Prostat kanseri son evredeki hastaların yaşam süreleri, yapılan tedaviye ve hastanın yaşına göre değişir.

Prostatı azdıran yiyecekler nelerdir?

Prostatta ödem oluşturabilecek ve var olan şikayetleri artırabilecek yiyecekler, genelde bol baharatlı ve acılı yiyeceklerdir.

Prostat kanseri ölüm riski var mı?

Her kanserde olduğu gibi prostat kanseri de uygun tedavi edilmez ise yaşamsal risk oluşturur. Etkin tedavi edilmezse ölüm ise sonuçlanır.

Prostat kanseri zor mu?

Erken evrede tanı konulan prostat kanserinin tedavisi zor değildir. Çoğunlukla robotik radikal prostatekltomi uygulanır.

Prostat kanseri tedavi edilmez ise ne olur?

Prostat kanseri tedavi edilmez ise, diğer kanserler gibi ilerler ve yaşamsal organlarda yer kaplayarak ölüme neden olur.

PSA kaç olursa ameliyat olur?

Prostat kanseri tanısı PSA yüksekliği ile konulmaz. PSA değeri normalden fazla ise prostat iğne biyopsisi yapılır. Kanser var ise biyopsi patolojisi sonucu çıkar.

Yaşa göre PSA değeri kaç olmalıdır?

PSA değeri 50 yaşına kadar 2.5 mg/dl’yi, 65 yaşına kadar + mg/dl geçmemelidir. Ancak prostat iltihaplarını PSA değerini artırdığı unutulmamalıdır.

Prostat kanseri kan tahlilinde belli olur mu?

Prostat kanseri kanda PSA değerini yükseltir. PSA yüksek bulunursa önce multiparametrik prostat MR’ı ve sonrasında prostat biyopsisi yapılır.

Prostat kanseri idrar tahlilinde belli olur mu?

Prostat kanseri tanısında idrar tahlili yardımcı olmaz.

Prostat ameliyatı kaç saat sürer?

Prostat kanseri tedavisinde güncel olan robotik prostat ameliyatı genel olarak 2-2,5 saat sürer.

Prostat kanserini yenmek için ne yapmak gerekir?

Prostat kanserini yenmek için önce erken teşhis gerekir. Erken teşhis ve doğru tedavi ile prostat kanseri tedavi edilir.

Prostat kanseri ilaçla tedavi edilir mi?

Erken teşhis edilen prostat kanserinde ilaç tedavisinin yeri yoktur. İleri evre prostat kanserlerine ise ilaç tedavisi uygulanabilir.

Prostat kanseri tedavisinde ameliyat mı yoksa ışın mı?

Prostat kanseri tedavisine, hastaya göre karar verilir. Yaşı genç hastalarda daha sıklıkla ameliyat uygulanmaktadır.

Prostat ameliyatının riski var mı?

Her ameliyatın olduğu gibi prostat ameliyatının da bir riski vardır. Bu risk hastaya göre değişir.

Prostat biyopsisi zor mu?

Prostat iğne biyopsisi rektal(makattan) ultrasonografi eşliğinde yapılır ve görece kolay bir yöntemdir. Rahat olabilmesi için hastaya sedasyon uygulanmalıdır.

Prostat kanseri vücuda yayılırsa ne olur?

Prostat kanseri vücuda yayılırsa, yaşamsal dokulara zarar vereceği için hastaya ölüm riski oluşturur. Etkin tedavi edilemezse hasta kaybedilir.

Prostat alındıktan sonra ne olur?

Prostat ameliyatı olduktan sonra, hastanın cinsel etkinliği devam eder ancak normal yoldan çocuk sahibi olamaz. Meni gelmez.

Prostat kanseri ultrasonda görülür mü?

Prostat kanseri ultrasonografide görülmez. Multiparametrik prostat MR’ı yapılmalıdır. Orada odaklar görülebilir.

Prostat kanserinden kurtulan var mı?

Erken evre prostat kanseri etkin tedavi edilirse bu hastalıktan kurtulunur.

PSA 20 olursa ne olur?

PSA 20 olur ise prostat biyopsisi yapılmalıdır. 20 mg/dl nin üzerindeki değerlerde prostat kanser hünreleri prostat dışına çıkmış olabilir.

PSA yüksekliği kesin kanser midir?

PSA yüksekliği kanseri düşündürür. Başka nedenlerden de PSA değeri yükselir. Kanser tanısı biyopsi ile konu.

PSA 9 olursa ne olur?

PSA normalin üstünde ise multiparametrik prostat MR’ı çekilşmelidir. MR’da şüpheli alan var ise prostat biyopsisi uygulanır.

Prostat kanseri nerede ağrı yapar?

Erken evre prostat kanseri ağrı yapmaz. İleri evrede kemik ağrıları oluşur.

Not: Prostat kanseri ile merak ettiğiniz tüm durumlar için bize soru sorabilirsiniz…

Acıbadem Bursa Hastanesi Üroloji Uzmanı Prof. Dr. Bülent Oktay, Türkiye’de böbrek nakli ve organ bağışının durumu hakkında bilgi verdi.

YILDA 3 BİNİN ÜZERİNDE BÖBREK NAKLİ YAPILIYOR organ nakli hem kadavradan hem de canlıdan yapılabiliyor. Gelişmiş ülkelerde kadavradan alman böbreklerle yapılan nakil ön planda. Ülkemizde ise durum biraz tersine. 100 organ naklinden neredeyse 72-73’ü canlı vericiden yapılıyor. Canlıdan nakil aslında çok fazla arzu edilen bir durum değil; ama aynı zamanda hastalar için bir umut kaynağı. Türkiye’de yılda 3 binin üstünde böbrek nakli yapılıyor. Bu, dünya genelinde çok önemli bir rakam.

Ülkemiz canlı vericili böbrek naklinde milyon başına nüfus oranı ile dünya birincisi diyebiliriz. Tabi bu durum büyük bir bilgi birikimi de oluşturuyor. Kadavrada ise ortanın biraz gerisindeyiz. Ancak Bursa, Bilecik, Çanakkale ve Balıkesir’den oluşan kısım bir istisna. Milyon başına donör oranı ülkemiz ortalamasında yüzde 8 oranındayken, 2018 yılı için Güney Marmara’da yüzde 23 oranındaydı. Bu oranın biraz üstünde Portekiz ve İspanya var. Geçen sene, Güney Marmara’da bulunan 4 merkezde 297 nakil yapıldı ve bu nakillerin yüzde 67’si kadavradandı. Kadavradan alınmış bir böbrek ile gerçekleşen nakilde böbrek; nitelikli, kaliteli, az travma görmüş, genç bir kişiye aitse ve kısa zamanda nakledilebiliyorsa bu naklin başarı oranı canlıdan nakil ile aynıdır.” VERİCİLERE KAPALI CERRAHİ UYGULANIYOR “20001i yıllara kadar böbrek vericilerine daha büyük kesiler yapılıyordu ve bu uzun keşi daha uzun süre ağrı demekti. Şimdi ise kapalı ameliyatlarla sağlanabiliyor. Özel gözlüklerle üç boyutlu olarak küçük kesilerden giriş sağlanarak böbrek, en az ağrı hissedilen kasık bölgesinden çıkarılıyor ve estetik bir şekilde dikiliyor. Bu, verici için çok büyük bir avantajdır.

Çünkü ağrısı az olur ve enfeksiyon minimum orandadır. Ayrıca kişi kısa bir sürede sosyal hayatına döner. Amerika’da bu yöntemin vericileri yüreklendirdiğini gösteren bilimsel çalışmalar da mevcuttur.” ORGAN BAĞIŞINDA EN ÖNEMLİ BAŞARI KOORDİNATÖRLERE AİT “Kadavradan organ bağışında organ, kişi özel şartlarda ölmüşse kullanılabilir; yani kişinin yoğun bakımdayken ölmüş olması gerekiyor. Güney Marmara’da koordinatörlerin neredeyse yüzde 80’i yoğun bakımı bilen kişiler. Organ bağışının artmasında en önemli rol, organ nakli koordinatörlerine ait, organ nakli başarılarında görünmeyen kahramanlar. Yoğun bakımda sevdiğini kaybetme üzüntüsü yaşayan insanlara, beyin ölümünü anlatmak ve organ bağışıyla pek çok kişinin hayata dönebileceği konusunda ikna etmek ayrı bir sanattır.

Özellikle insan psikolojisinden anlamayı gerektiren bir durumdur. Organ bağışı konusunda kışlada, camide, okullarda bu konuda eğitimler de verildi. Hastaneler bu konuda kendi aralarında bir centilmenlik yarışı içindeydi. Sağlık Bakanlığı ve Müdürlüğü’nün de desteği oldu. Kısacası birçok bileşen oldu ve sonuçta 10 yılda yükselen bir grafik oldu.

KİMLER ORGAN BAĞIŞINDA BULUNABİLİR?

“Normalde her sağlıklı birey organlarını öldükten sonra kullanılması için bağışlayabilir. Sadece bulaşıcı hastalığı ya da onkolojik kanser problemi olan kişiler bağışta bulunamaz. Bunun dışında büyük bir engel yoktur. Yönetmelik olarak tüm hastanelerin birer koordinatörü olmak durumundadır. Organ bağışında bulunmak isteyenler hastanelere başvurabilirler. Yine Sağlık İl Müdürlükleri’ne de bu konu için gidebilirler. Şahitli olarak tüm bilgiler kayıtlara geçer. Bağış için kişiye herhangi bir test yapılmaz. Bağış sonrası kendilerine bir bağış kartı verilir. Organ bağışı yapan kişinin vefatı durumunda organları kullanılabilecek durumdaysa kural olarak en az bir aile yakınından da yazılı onay alınır.”

Haber için tıklayın.

Prof. Dr. Bülent Oktay 

18.11.2019  Yenibirlik Gazetesi

Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarında, üriner sistemin detaylı görüntülenmesi ve idrar akımını etkileyen sebebin araştırılması gerekir. Çeşitli idrar yolu hastalıkları, idrar yolunda iltihaplanmaya neden olabilir.

Prof. Dr. Bülent Oktay

Bursa – 09/2019

Prostat kanseri tedavisi, kanserin evresine göre değişkenlik gösterir. Prostat kanseri evrelemesinde, organa sınırlı (lokalize) olarak saptanan kanserin tedavisi radikal prostatektomidir. Robotik yardımın en yararlı olduğu ameliyat tipidir. Robotik prostat ameliyatı; yatış süresi kısalığı, cerrahi yaranın küçük olması ve ameliyat bölgesinde rahat dikiş yapılabilmesi gibi avantajlara sahiptir. Robotik prostat tümörü ameliyatı sonrası hastanede yatış süresi 1-2 gündür. Hastaya ameliyatta takılan idrar yolu sondası 5-7 gün içinde çıkartılır.

Prostat tümörü evrelemesinde ileri evre saptanan prostat kanserlerinde tedavi radyoterapi ve veya kemohormonal tedavidir.

Mesane kanseri( mesane tümörü) tedavisi ve ameliyatı , tümörün evresine göre farklılaşır. Yüzeyel mesane kanserlerinin tedavi ameliyatı,tümörü dış idrar kanalı yolu ile kazımaktır(Transüretral rezeksiyon-TUR). TUR ameliyatından sonra iyileşme süreci birkaç gündür. İdrar yolu kateteri( mesane sondası) çıkartıldıktan sonra kişi normal yaşamına döner.

Mesane kanserinin evrelemesinde derin(mesane kas dokusuna işlemiş) lezyon olarak tanımlanan mesane tümörlerinin tedavisi, mesanenin alınması ve yerine barsaktan mesane yapılmasıdır. Bu ameliyat robotik yöntemle yapılabilen bir operasyon türüdür ve robotik yöntemle hastanın yarası çok daha küçük olabilmektedir. Mesane tümörü radikal ameliyatından sonra,hasta 8-10 gün sondalı kalır. Yara iyileşme süreci de 10-15 gündür.Herhangi bir ek komplikasyon gelişmezse günlük rutin yaşamına dönmesi bir ila bir buçuk ayı bulur. Bu nedenle mesane kanseri radikal ameliyatı sonrası iyileşme süreci daha uzundur.

Mesane kanserinin belirtileri başlangıçta idrarda ağrısız kanama ve sık idrar yapılmasıdır. Lezyon ilerledikçe göbek altındaağrı ve sancılı işeme oluşur. Mesane kanseri bazen belirti vermeden ilerleyebilir.

Mesane kanserinde erken tanı önemlidir. Erken tanı konulduğunda tedavi kapalı ameliyat ile olur ve hasta mesanesini kaybetmez. Erken tanı konulamazsa, tümör, mesanenin kas tabakasına ilerler ve  mesaneyi almak gerekir. Mesane alınınca yerine yapay mesane konulur.

Yapay mesane çoğunlukla kişinin ince barsağından yapılır. İdrar torbası kontinan (idrar kaçırmayan) veya inkontinan (idrar tutamaya-torbalı) şeklinde olur.Daha teknik bir ameliyat gerektirir.Yapay mesanede iyileşme süresi daha uzundur.

Mesane kanserinden korunmak mümkündür. Mesane kanseri sebepleri arasında en bilineni sigaradır. Tütün vücutta metabolize olduktan sonra idrar ile atılır. Uzun süre bu metabolitlerle temas eden mesane yüzeyinde tümörleşme olur. Mesane kanserinden korunmak için sigara ve  benzerlerinden uzak durmak gerekir. Ek olarak, boya sanayi çalışanları, mazotlu otoların egzost tamircileri ve kimyasallarla sürekli temasta olanlar risk altındadır.

Radyasyonun prostat kanser hücrelerine etkisini artırmak için hormon ablasyonu ile birlikte kullanılabilir. Günümüzde IMRT, IGRT gibi modern tekniklerle yan etki oranları azaltılmıştır. Prostat kanserinde radyoterapi uygulaması, radikal cerrahiye uygun olmayan hastalarda etkin bir ömür sağlamaktadır.

Prof. Dr. Bülent OKTAY

08/2019