Prof. Dr. Bülent Oktay > Böbreküstü Bezi Hastalıkları

Prof. Dr. Bülent Oktay Soru Sor

Adrenal Bez (Böbrek üstü bezi) Hastalıkları

Böbreküstü (adrenal veya sürrenal) bezleri her iki böbreğin üst bölümüneyaslanmış olarak yer alan böbrek fonksiyonları ile ilgisi olmayan bezler olup hormon salgılarlar. Dokular 30 x 50 x 10 mm ebadında 4-5 gr ağırlığındadır. Korteks ve medulla olarak iki tabakası olan adrenal bezleri korteksinden kortizol, aldosteron, androjen ve östrojen salgılanırken böbreküstünün medulla tabakası ise adrenalin ve noradrenalini sentez eder.

 

Kortizol

Kortizolunmetabolik etkilerinin başında antienflamtuar(ödem çözücü) ve immunosuppressif etki, kan basıncının sürdürülmesi, kemik formasyonun azalması, insulin direncinin artması (diyabetojenik etki) ile lipoliz ve proteolizin artması gelir. Kortizolun aşırı salgılanması beyincik kaynaklı, ektopik veya doğrudan böbreküstü hiperplazisi(kalınlaşması), adenomu veya kanserine bağlı olabilir. Bununun sonucu Cushing sendromu ortaya çıkar. Tipik klinik bulguların başında kilo artışı, gövdesel şişmanlık, ay dede yüzü, ensede kalınlaşma, karın cildinde çatlaklar gelir.

 

Aldosteron

Aldosteronun aşırı salgılanması kanda potasyum eksiklğine ve hipertansiyona yol açabilir. Bu klinik tablo Conn sendromu olarak adlandırılır. Böbreküstü bezinin medulla tabakasının aşırı fonksiyonu feokromositoma olarak tanımlanan klinik tabloya yol açar. Tansiyon yüksekliği ile birlikte çarpıntı, yüzde kızarma (flushing) tipik bulgularıdır. Cerrahi olarak müdahalesi laparoskopik (kapalı) olarak yapılır.