Testis Kanseri Nedir?

Testis kanseri, erkek üreme sisteminin bir parçası olan testislerde gelişen kötü huylu tümörleri ifade eder. 15–35 yaş arası erkeklerde en sık görülen kanser türlerinden biridir; ancak her yaşta ortaya çıkabilir.

Testis kanseri, erken teşhis edildiğinde tedavisi en başarılı kanser türlerinden biridir. 1. evre tedavi başarı oranı %99’un üzerindedir.

Testis kanseri (tümörü) çoğunlukla gençlerde , 18-40 yaşları arasında görülür. Erkek yumurtalık kanseri olarak ta bilinir.Testis tümörünün belirtisi torbada ağrısız şişliktir. Testis kanserinin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Testiste sert bir kitle olduğunda, radyolojik inceleme sonrası,  biyopsi yapılmaksızın kitlenin alınması gerekir. Patolojik inceleme sonucu en sık görülen tip seminomdur.

Günümüzüm erken tanı ve tedavi yöntemleri ile testis tümörü artık ölümcül bir hastalık değildir. Testis çıkartılması (orkiektomi) sonrası, radyolojik incelemeler yapılarak evre saptanır. Patoloji germ hücresi tümörünün özelliklerini verir. Birinci evrede tedavi, ameliyat sonrası yakın izlemdir. Daha ileri evrelerde çoğunlukla lenflere yayılım (sıçrama) vardır ve kemoterapi öncelikli ek tedavidir. Çoğunlukla BEP protokolü kullanılır.

Tek testisli olmak genel olarak önemli bir problem oluşturmaz. Estetik olarak, orşiektomiden sonra, boş alan skrotuma(torba) protez yerleştirilebilir. Genç erkeklerin yılda en az 2 kez kendi testislerini el ile muayene etmesi erken tanıyı sağlayabilir.

Testisler, yumurta şeklinde ve iki adet olup, skrotumadı verilen, katmanlı cilt ve kas dokusuna sahip, bir kese içinde yerleşik bulunan erkek salgı bezleridir. Testislerin iki ana görevi vardır. Üreme hücresi(Sperm) yapmak ve erkeklik hormonu(Testosteron) salgılamak. Skrotum içinde yer alan testisler spermatik kordon adı verilen ve içinde testise ait damar ve sinirlerin yanında vasdeferensdenilen sperm kanalının bulunduğu bir kordon ile vücuda bağlanır.

Testis içinde oluşan genç sperm hücresi, testisin içindeki minik kanalcıkların (seminifertübülüs) içinde gelişir ve bu tübüllerin birleşmesiyle daha geniş kanalcıklara ve oradan da olgunlaşma sürecini geçireceği,epididim denilen, kendi üzerine kıvrıntılı kanalcık yumağına iletilir. Sperm oluşturan hücreleregerminal hücreler denilir.

Hemen bütün testis kanserleri yukarıda sözü edilen germinal hücrelerden köken alır. İki ana tip testikülergerm hücresi tümörü vardır. Bunlar seminoma ve non-seminoma tipi tümörlerdir. Bu iki tümör tamamen farklı büyüme, yayılma ve tedavi özelliklerine sahiptir. Non-seminoma olarak adlandırılan testis kanserleri, seminomatipi testis kanserlerine göre, daha hızı gelişme ve yayılma özelliğine sahiptir. Diğer yandan seminoma tipi tümörler radyasyon tedavisine daha duyarlı tümörlerdir. Bazı testis tümörlerinde tümör içinde hem seminoma hem de non-seminoma tipi kanserler aynı anda gelişebilir. Bunlar mixt tip kanser adını alırlar. Bu olgular, non-seminoma tipi tümörlerdeki gibi tedavi edilir.

Testis kanseri nadir görülen bir tümör çeşidi olmakla beraber, 20-35 yaş arasındaki erkeklerde en sık rastlanan kanserdir.

Testis kanser gelişiminde risk faktörü olan durumlar söz konusudur.
Hastalık gelişim şansını arttıran her türlü nedene risk faktörü denilmektedir. Testis kanserinin gelişimindeki risk faktörleri şunlardır.

• İnmemiş testis varlığı
• Kötü gelişim göstermiş veya gelişmemiş testis dokusu
• Ailede testis kanseri hikayesinin varlığı
• Klinefelter sendromu
• Beyaz ırk

Testis kanserinin en sık karşılaşılan belirtileri içinde skrotumda (Testis torbasında)ağrısız, sert şişlik görülmesidir.Tanı çoğunlukla skrotaldoppler ultrasonografi ile konulur. Aşağıdaki belirtiler varsa  doktora başvurulmalıdır.

• Torbalarda(Testiste) ağrısız şişlik
• Göbekaltı karın bölgesinde ya da kasıkta künt ağrı
• Testislerin olduğu torbada (skrotumda) ani sıvı birikimi
• Testiste dolgunluk veya rahatsızlık hissi

Testis Kanseri Belirtileri

Testis kanserinin en sık görülen belirtisi testislerde ağrısız bir sertlik veya kitledir. Aşağıdaki bulgular testis kanseri işareti olabilir:

• Testiste sertlik veya kitle: Elle hissedilen, genellikle ağrısız bir sertlik en önemli bulgudur
• Testiste büyüme veya şişlik: Bir testis diğerine göre belirgin şekilde büyümüşse
• Skrotumda ağırlık hissi: Testislerin bulunduğu bölgede dolgunluk ve baskı hissi
• Karın alt bölgesi veya sırt ağrısı: Kanser lenf bezlerine yayılmışsa oluşabilir
• Göğüs hassasiyeti: Bazı testis tümörleri hormon salgılayarak bu belirtiye yol açabilir
• Skrotumda ani sıvı birikmesi: Hidroselde ani artış testis kanserini düşündürmelidir

Bu belirtilerden biri veya birkaçı varsa en kısa sürede bir üroloji uzmanına başvurmanız hayati önem taşır. Testis kanseri hızlı büyüyebilir; erken müdahale tedavi başarısını dramatik biçimde artırır.

Testis Kanseri Risk Faktörleri

• İnmemiş testis (kriptorşidizm): En önemli risk faktörüdür. Cerrahi olarak düzeltilse bile risk artmış olabilir
• Aile öyküsü: Baba veya kardeşte testis kanseri olması riski artırır
• Kişisel öykü: Bir testiste kanser geçirilmişse diğer testiste de risk yüksektir
• Beyaz ırk: Testis kanseri koyu tenli bireylere kıyasla beyaz ırkta daha sık görülür

Testis Kanseri Türleri

Testis kanserlerinin yaklaşık %95’i germ hücreli tümörlerdir ve iki ana türe ayrılır:

Seminomlar: Yavaş büyür, radyoterapiye iyi yanıt verir. Ortalama 40 yaşında görülür. Kan belirteçleri (AFP, beta-hCG) genellikle normal kalır.

Non-seminomlar: Embriyonel karsinom, teratom, koryokarsinom ve yolk sac tümörü bu gruba girer. Daha hızlı büyüyebilir; ancak kemoterapiye çok iyi yanıt verir.

Testis Kanseri Evreleri

1. Evre: Kanser sadece testis içinde sınırlıdır. Tedavi başarı oranı %99’dur.
2. Evre: Kanser bölgesel lenf bezlerine (karın arka duvarındaki retroperitoneal bezler) yayılmıştır. Tedavi başarı oranı %95’in üzerindedir.
3. Evre: Uzak organlara (akciğer, karaciğer, beyin) yayılım vardır. Kemoterapiyle %70–80 başarı oranı elde edilir.

Testis Kanseri Nasıl Teşhis Edilir?

• Skrotal ultrason: En hızlı ve güvenilir ilk tetkiktir. Kitleyi ve yapısal özelliklerini gösterir.
• Kan tümör belirteçleri: AFP (alfa-fetoprotein), beta-hCG ve LDH ölçülür. Tanı ve tedavi takibinde kullanılır.
• BT (bilgisayarlı tomografi): Karın ve göğüs BT’si yayılım değerlendirmesinde kullanılır.
• Radikal orşiektomi: Tanı kesinleştiğinde etkilenen testis, kasıktan (inguinal) yapılan kesiyle alınır. Bu hem tanı hem de ilk tedavi adımıdır.

Testis Kanseri Tedavi Yöntemleri

Cerrahi (Radikal Orşiektomi)

Tanı ve tedavinin ilk adımı olarak etkilenen testis cerrahi olarak çıkarılır. Operasyon skrotal (testis kesesinden) değil, inguinal (kasıktan) kesiyle yapılır. Genellikle 1–2 saatte tamamlanır; çoğu hasta aynı gün veya ertesi gün taburcu olur.

Kemoterapi

Özellikle 2. ve 3. evre hastalarda kemoterapi (BEP protokolü: bleomisin, etoposid, sisplatin) büyük başarı sağlar. Genellikle 3–4 kür uygulanır.

Radyoterapi

Seminomlar radyoterapiye çok iyi yanıt verir. 1. ve 2. evre seminomlarda ameliyat sonrası koruyucu radyoterapi uygulanabilir.

Aktif İzlem

Düşük riskli 1. evre hastalarda, ameliyat sonrası ekstra tedavi yapmadan sıkı takip tercih edilebilir. Bu yaklaşım özellikle seminomlar için uygundur.

Tedavi Sonrası Yaşam ve Doğurganlık

Testis kanserinin tek testiste tedavi edilmesi, çoğu durumda döllenme kapasitesini ve hormon üretimini korur. Tek testis ile cinsel fonksiyon ve hormon dengesi büyük ölçüde devam eder.

Kemoterapi görecek hastalara, tedavi başlamadan önce sperm dondurma (kriyoprezervasyon) seçeneği sunulması önerilir.

Sık Sorulan Sorular — Testis Kanseri

Testis kanseri ağrılı mıdır? Çoğu zaman kitle ağrısızdır. Bu nedenle ağrı olmaması durumu normalmiş gibi algılatabilir — ancak ağrısız kitlede de mutlaka üroloji uzmanına başvurulmalıdır.

Testis kanseri tek testis kalırsa hormon tedavisi gerekir mi? Sağlıklı tek testis genellikle yeterli testosteron üretir. Hormon değerleri takiple izlenir; eksiklik saptanırsa replasman yapılır.

Tedavi sonrası çocuk sahibi olunabilir mi? Kemoterapi öncesinde sperm bankası yapıldıysa evet. Kemoterapi almayan hastalarda tek testis yeterli sperm üretimini büyük çoğunlukla sürdürür.

Testis kanseri ne kadar sürede büyür? Non-seminomlar hızlı büyüyebilir. Bu nedenle belirtiler ortaya çıktıktan sonra beklenmeden üroloji uzmanına başvurulmalıdır.

Testis kanseri tedavisi hakkında detaylı bilgi için Prof. Dr. Bülent Oktay‘ın Bursa’da ki muayehanesinden randevu alabilirsiniz.